Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı’na bağlı Helal Akreditasyon Kurumu (HAK), helal ürün ve hizmet ticaretinde küresel ölçekte güvenin adresi haline geldi. Kuruma bugüne kadar 227 akreditasyon başvurusu yapılırken, yürütülen inceleme ve denetimler sonucunda 128 başvuru için akreditasyon kararı verildi. Asgari şartları karşılamayan 70’in üzerindeki başvuru ise olumsuz sonuçlandırıldı.
HAK tarafından verilen akreditasyon kararları sayesinde 2 bin 500’den fazla işletmenin helal belgesi güvence altına alındı. Oluşturulan sistem, hem üretim hem de belgelendirme süreçlerinde disiplin sağlarken tüketici güveninde de önemli artış sağladı.
Akreditasyon kapsamı 2025’te genişletildi
HAK’ın faaliyete geçmesiyle birlikte, HAK akreditasyonu olmadan helal belgesi düzenleyen herhangi bir kuruluş kalmadı. Başlangıçta ağırlıklı olarak gıda alanında yürütülen akreditasyon faaliyetleri, 2025 yılında gerçekleştirilen kapsam geliştirme çalışmalarıyla genişletildi.
Yeni programlar kapsamında; yemek sunumu, gıda ambalajı, kozmetik, turizm, lojistik ve konaklama sektörleri de akreditasyon alanına dahil edildi.
Laboratuvar akreditasyonu öne çıktı
Helal belgelendirmede “laboratuvar akreditasyonu” başlığı da önemli bir unsur haline geldi. Bir ürünün helal belgesi alabilmesi için yalnızca dini kurallara uygunluk yeterli görülmezken; sağlık, hijyen, güvenlik ve kalite standartlarının da karşılanması şartı getirildi. Bu uygunluk, tarafsız ve yetkin laboratuvar analizleriyle doğrulandı.
HAK, özellikle 2025 yılı içerisinde birçok laboratuvarı akredite ederek kalite güvencesini güçlendirdi. Yürütülen çalışmaların, Türkiye’nin ihracat odaklı güçlü ekonomisine katkı sunduğu ve ülkenin kalite altyapısını daha da sağlamlaştırdığı belirtildi.
İthal ürünlerde helal işaretine sıkı denetim
Türkiye’de helal sertifikasyon sistemi gönüllülük esasına dayanmayı sürdürürken, ithal ürünlerde tüketiciyi korumaya yönelik yeni adımlar atılıyor. Hazırlıkları süren yeni İthalat Tebliği ile ürünlere eşlik eden helal belgeleri ile ürünlerin üzerindeki helal işaret ve semboller daha etkin biçimde denetlenecek.
Tebliğin yürürlüğe girmesiyle birlikte, HAK akreditasyonuna sahip olmayan kuruluşlar tarafından düzenlenen helal belgeleriyle ithalat yapılamayacak. Böylece hem tüketicinin korunması hem de sistemdeki güven standardının yükseltilmesi hedefleniyor.
Tek belgeyle küresel ticaret hedefi
HAK tarafından akredite edilen kuruluşların düzenlediği helal belgeleri, uluslararası ticarette büyük ölçüde kabul görüyor. Ancak dünya genelinde helal belgelendirme sistemlerindeki farklılıklar, bazı ülkelerde mükerrer belge ihtiyacına ve ek maliyetlere yol açabiliyor.
Bu sorunun çözümüne yönelik olarak HAK, helal belgelerinin uluslararası düzeyde karşılıklı tanınmasını sağlayacak çalışmalar yürütüyor. Bu kapsamda İslam İşbirliği Teşkilatı’na bağlı olarak Helal Akreditasyon Kurumları İslami Forumu (IFHAB) kuruldu. 27 ülkenin akreditasyon kurumunun üye olduğu yapının kuruluş sürecinde HAK aktif rol üstlendi. İç mevzuat çalışmalarını tamamlamak üzere olan IFHAB’ın kısa süre içerisinde faaliyete geçmesi hedefleniyor.
IFHAB’ın devreye girmesiyle birlikte helal belgelerinin karşılıklı tanınması sağlanacak, mükerrer belgelendirme ihtiyacı azalacak, İİT üyesi ülke pazarlarına giriş kolaylaşacak ve helal belgelerinin uluslararası güvenilirliği daha da artacak. Böylece tek bir helal belgesiyle küresel ölçekte ticaret yapabilmenin önü açılmış olacak.
35 ülkeden 1.600’ün üzerinde katılımcıya eğitim
HAK, akreditasyon faaliyetlerini İslam İşbirliği Teşkilatı ve İslam Ülkeleri Standartlar ve Metroloji Enstitüsü standartlarını esas alarak yürütüyor. SMIIC ile imzalanan mutabakat zaptı kapsamında, helal kalite altyapısı alanında uluslararası bir eğitim merkezi işlevi de üstleniyor.
Bugüne kadar 70 eğitim programı düzenleyen HAK, 35 ülkeden 1.600’ün üzerinde katılımcıya eğitim verdi. Gıda mühendisleri, ziraat mühendisleri, veteriner hekimler, kimyagerler ve ilahiyat mezunları gibi farklı uzmanlık alanlarından profesyonellerin katıldığı programlar sonunda verilen sertifikalar SMIIC tarafından da tanınıyor ve uluslararası geçerlilik taşıyor.
HAK’ın eğitim faaliyetlerinin, sektör profesyonelleri için önemli istihdam fırsatları oluşturduğu vurgulandı.
